24-11-2011: Basque-English 0.3.0 Released, read more...

Kio estas Apertium?

Apertium estas programar-libera maŝintraduka platformo, dekomence celanta rilat-lingvajn parojn sed lastatempe vastigitan por pritrakti pli diverĝajn lingvajn parojn (kiel la angla-katalunan). La platformo provizas

  1. lingvosendependan maŝintradukan motoron
  2. ilojn por administri la lingvajn donitaĵojn necesajn por konstrui maŝintradukan sistemon por ĉiu lingva paro kaj
  3. lingvajn donitaĵojn por kreskanta nombro de lingvaj paroj.

Apertium uzas supraĵan transdonadan maŝintradukan motoron kiu procezas la enirtekstojn laŭstadie, kiel en ĉenstablo: aspektigado, morfologia analizo, leksik-kategoria precizigo, malprofunda struktura transdonado, vortfarada transdonado, morfologia generado, kaj reaspektigado.

Apertium uzas fini-statajn konvertorojn por ĉiuj vortfaradaj procezaj operacioj (morfologiaj analizo kaj generado, vortfarada transdonado), kaŝitaj Markov-modeloj por leksik-kategoriaj etikedigoj, kaj mult-stadia limigit-stata bazita bloko por struktura transdonado.

La komenca desegno estis plejparte bazita sur sistemoj jam evoluigitaj de la Transducens-grupo ĉe la Universitat d'Alacant, kiel interNOSTRUM (hispana-kataluna), kaj Traductor Universia (hispana-portugala).

Eblas uzi Apertium por konstruadi maŝintradukajn sistemojn por diversaj lingvo-paroj; tiucele, Apertium uzas simplajn XML-bazitajn normajn formatojn por kodi la lingvajn donitaĵojn bezonatajn (aŭ mane aŭ per transformado de ekzistantaj donitaĵoj), kiuj estas kompilitaj per la provizitaj iloj en la rapidajn formatojn uzatajn de la motoro.

Kiu evoluigas ĝin?

La Apertium-arkitekturon evoluigas la Transducens-esplorgrupo ĉe Department de Llenguatges i Sistemes Informàtics de Universitat d'Alacant kunlabore kun Prompsit Language Engineering.


Lingvajn donitaĵojn por Apertium evoluigas Transducens kaj Prompsit

  • hispana-kataluna
  • hispana-portugala
  • kataluna-franca
  • okcitana-kataluna
  • angla-kataluna
Seminario de Lingüística Informática de Universidade de Vigo
  • hispana-galega
kaj Institut Universitari de Lingüística Aplicada de Universitat Pompeu Fabra en Barcelono
  • okcitana-kataluna
  • angla-kataluna
  • franca-kataluna

Multaj aliaj evoluigantoj ankaŭ produktas novajn parojn. Vi povas foliumi la SVN-deponejon por vidi ekrankopion de la aktuala evoluigo. Iom da agado ankoraŭ videblas ĉe la malnova CVS-deponejo.

Apertium bonvenigas novajn evoluigantojn: se vi opinias ke vi povas plibonigi la motoron aŭ la ilojn, aŭ evoluigi lingvajn donitaĵojn por ni, ne hezitu kontakti nin.

Financado

Apertium estas unu el la du liber-programaraj maŝintradukaj motoroj kies evoluado komencis ene de projekto OpenTrad (2004–2005); Apertium estas desegnita por traduki inter rilataj lingvoj. La konsorcion OpenTrad gvidis Eleka Ingeniaritza Linguistikoa.

La Opentrad-projekton (" Liber-programara maŝintraduko por la lingvoj de Hispanio") financis la Ministerio de Industrio, Turismo kaj Komerco de Hispanio per PROFIT-stipendioj FIT340101-2004-0003 kaj  FIT340001-2005-0002.

Pli lastatempe, Apertium ricevis financan subtenon ankaŭ de la Secretaria de Telecomunicacions i Societat de la Informació de la Generalitat de Catalunya (la registaro de la aŭtonoma komunumo de Katalunio en Hispanio) por evoluigi novajn lingvo-parojn kaj plibonigitan arkitekturon (Apertium 2.0) cele al inkludo de pli malfacilaj paroj kiel la angla-kataluna, kaj denove de la Ministerio de Industrio, Turismo kaj Komerco de Hispanio per PROFIT-stipendio FIT350401-2006-05 (EurOpenTrad).

Projekto Trautorom ("rumana-hispana maŝintraduko", pako apertium-es-ro) estas financita de Universitat d'Alacant per ĝia Departemento de Komputilaj Lingvaĵoj kaj Sistemoj, de la Oficejo de la Vicprezidanto por Ekster-kariertabela Agado (Vicerrectorat d'Extensió Universitària) kaj de la Rumana Ministerio de Eksterlandaj aferoj.

Partojn de Apertium financis ankaŭ la Universitat d'Alacant.



Funding received from


Prompsit Language Engineering S.L.

MAE